Yeni gerçekçilik tartışmaları

[New realism debates]

 

Felsefe Bölümü doktora dersi

Haftada 1 ders / 3 saat

Ders Yöneticisi:                Prof. Dr. Çetin Balanuye

 

Ders Hakkında:

Batı felsefesinde özellikle son 20 yılda belirginleşen ve kısaca “gerçekliği yeniden kazanma çabası” denebilecek bir çaba dikkat çekmektedir. Bu çabanın farklı girişim grupları olduğu söylenebilir: Bir tarafta kendi felsefi programlarına “spekülatif realizm” diyenler, diğer tarafta bu ada belirgin bir itiraz göstermemekle birlikte kendi programlarını daha çok “object oriented ontology” ifadesiyle adlandıranlar, itirazda ortak ama çarede farklılaştıkları düşüncesiyle programlarına “new materialism” adı verenler uzunca bir süredir Kıta Avrupa felsefesi geleneği içinde yeni bir metafizik tartışmayı başlatmış görünmektedir.

Bu ders sözü edilen tartışmayı anlamak, yanında ya da karşısında bir tutum belirlemenin olanaklarını araştırmak amacındadır.

 

Ders Yöneticisinin Ders İşleme Yaklaşımıi:

Bu ders için seçtiğim çeşitli okumalar var. Bu okumaların her birini sizler için daha açık ve anlaşılır kılma sözü veremem; bunun her metin için olabilirliğini savunmak benim her yazardan daha başarılı bir iletişimci oduğumu savlamak olurdu. Katkımın daha çok, metinlere ilişkin genel-geçer (çoğunluğa uygun) bir anlamanın ortaya çıkması için kılavuzluk olacağını sanıyorum. Bu kılavuzluğu yaparken bazen "ders anlatmak", bazen "tartışmak", bazen de Sokratik bir diyalogla "fikir doğurtmak" gibi çarelere başvuracağım. Üç çarenin de işe yaraması sizlerin istek ve desteğine bağlıdır.

 

 

Değerlendirme:

Dersin temel değerlendirme ölçütü iki adettir:

Bunlardan biri hakemli bir dergide yayınlanabilir nitelikte, yaklaşık 3-4 bin sözcükten oluşan, konuyla ilgili literatürün yeterli düzeyde haberdar olarak yazacağınız özgün bir makaledir. Makalenizle ilgili taslak öneriniz için son tarih 23 Nisan 2019, makalenizin tamamlanmış halini sunmak için son tarih 23 Mayıs 2019’dur. Makalenizi yazarken dikkat edeceğiniz akademik ölçütler konusunda ETHOS: Felsefe ve toplumsal bilimlerde diyaloglar adlı “online hakemli” derginin www.ethosfelsefe.com adresindeki koşullarını kullanınız. Makaleleriniz için başlık ve konu seçerken benden yardım alabilir, ya da derste 15 dakikalık bir çağrışım toplantısı organize edebilirsiniz.

Diğer değerlendirme ölçütü dönem içinde okuma, açıklama, tatışmayı yürütme açısından sorumlu olacağınız en az bir makaleyle ilgili göstereceğiniz performanstır. Bu koşulu sağlamak üzere ders planındaki okumalardan bir ya da ikisiyle ilgili “moderatörlük” görevini almanızı isteyeceğim.

 

Aşırma (Plagiarism) Hakkında Not:

Aşırma, en kısa anlatımla, tümüyle size ait olduğundan emin olmadığınız bir fikre sizinmiş süsü vermektir. Bu bir suçtur. Bu suç ve cezası hakkında yeterince bilgilenmenizde büyük yarar vardır. Bu bilgilenmeyi bu kısa plan kapsamında yapmak zordur; dileyenler benden kaynak sorabilir ya da ortak talep bu yönde olursa derste sözlü bilgilendirme yapılabilir.

 

Ders Planı:

Aşağıda, incelenecek konuların oturumlara dağıtılmış açıklamaları vardır. Konuların neler olduğu, hangi sırayla işleneceği ve hangi kaynaklardan yararlanılacağı yazılmıştır.

Kaynakların orjinalleri tarafımdan sağlanacaktır; sizden beklenen, dersin başında bu kaynakların ilgili bölümlerini fotokopi yaptırmaktır.

 

 

 

 

I. Genel Giriş

Süre:                 2 oturum

Amaç:                Tanışmak; dersin temel yönelişini kavramak; ders planı hakkında bilgilenmek; dersin işlenişini hakkında bilgilenmek; kaynakları tanımak; değerlendirme ölçütlerini öğrenmek.

Kaynaklar:        -

II. “Realizm” kavramıyla tanışma

Süre:                

6 oturum

Kaynaklar:        

Sınıf tartışması.

 

III. Yeni gerçekçilik tartışmalarının genel profili

Süre:                

6 oturum

                

Kaynaklar:        

Balanuye, Ç. (2017) “Yeni Gerçekçiliğin Kant Gerilimi”, http://dergipark.gov.tr/download/article-file/339714 adresinden erişilebilir makalem.

 

IV. Tartışmanın yönleri

Süre:                

6 oturum

Kaynaklar:        

Peter Gratton (2014) Speculative Realism: Problems and Prospects, London: Bloomsbury Academic. [Introduction: S. 1-13]

 

 

V. Ferraris’in itirazlarını anlamak

Süre:                

6 oturum

Kaynaklar:        

FERRARIS, M. (2012). Manifesto of New Realism, trans. by Sarah De Sanctis, New York: Sunny Press. [Tüm kitap.] 

 

VI. Harmancı perspektif

Süre:                

6 oturum

Kaynaklar:        

HARMAN, G. (2011a). “On the Undermining of Objects: Grant, Bruno, and Radical Philosophy”, The Speculative Turn, ed. by Levi Bryant, Nick Srnicek & Graham Harman, Melbourne: re.press series. [Tüm makale] 

 

 

VII. De Landa &  Harman tartışması

 

Süre:

 

6 oturum

 

Kaynaklar:

 

Harman & DeLanda (2017) The Rise of Realism. [Tüm kitap]